معماري اطلاعات به نقل از ويكيپديا : معماري اطلاعات (به انگليسي: Information Architecture و به اختصار: IA)) هنر و علم سازماندهي اطلاعات در وبسايتها، اينترانتها، نرمافزارها، و واسطهاي کاربر است. معماري اطلاعات، عبارت است از طراحي ساختاري سيستمهاي اشتراک اطلاعات، که با هدف ارتقاي دسترسي به اطلاعات و کاربردپذيري انجام ميشود. معماران اطلاعات، چارچوبي براي چيدمان اطلاعات تعريف ميکنند تا کاربر به سرعت و سهولت به اطلاعات مورد نظر خود دست يابد. در واقع معماري اطلاعات چارچوبي يكپارچه براي تعريف، استنتاج و يا نگهداشت فنآوري اطلاعات موجود و نيازمنديهاي فنآوري اطلاعات جديد براي دسترسي به اهداف استراتژيك كتابخانه است. به عبارتي ديگر چارچوبي مفهومي است كه ارتباط بين مأموريتها، اهداف و مقاصدي كه طي برنامهاي بصورت بخش بخش درآمده است، برقرار ميكند. بنابراين ميتوان گفت كه هدف از طراحي و پيادهسازي معماري اطلاعات بهبود فهم (برداشت) و سودمند نمودن بهرهبرداري اطلاعات از طريق ايجاد ارتباط ميان اطلاعات كتابخانه با وظايف، فرآيندها و فعاليتهاي حال و آينده آن است. اصطلاح "معماري اطلاعات" به تازگي به عنوان واژهاي تازه درطراحي نظامهاي اطلاعاتي و طراحي پورتالهاي كتابخانهاي راه يافته است. در سالهاي اخير تعاريف بسياري براي معماري اطلاعات ارائه شده است اماهر تعريفي را كه از معماري اطلاعات ارائه دهيم، بايد بپذيريم كه رويكرد معماري دربرنامهريزي و توسعه فناوري اطلاعات دريك كتابخانه نقشي اساسي دارد. ميتوان چنين گفت كه معماري اطلاعات قادر است با سازماندهي اصولي اطلاعات به كاربران اجازه شناخت، جستجو و استفاده از اطلاعات را بدهد. درحقيقت همانطور كه معماري يك ساختمان دربرگيرنده زيرساختهاي اساسي براي پيريزي بنا است، معماري اطلاعات نيز براي سازماندهي، دسترسپذيري و همچنين درك و شناخت اطلاعات نياز به تدوين زيرساخت دارد. به بياني ساده، كار معماري اطلاعات، فهمپذير نمودن اطلاعات است. امروزه لفظ معماري اطلاعات اغلب به امر سازماندهي اطلاعات در وب (www) اطلاق ميشود. امروزه اغلب مهارتهاي معماري اطلاعات نيازمند مهارت بالاي تكنولوژيكي است و كتابداراني كه از مدارس و دانشكدههاي جديد كتابداري و اطلاع رساني فارغالتحصيل ميگردند، بايستي توانايي بالايي دركار با اينترنت، طراحي پايگاههاي اطلاعاتي پورتال داشته باشند. معماري اطلاعات وب در دنياي معاصر به يكي از كارآمدترين ابزارهاي جستجو و دسترسي كاربران به اطلاعات در كتابخانههاي دانشگاهي تبديل گشته است. پذيرش سريع فنآوريهاي مربوط به "وب" مديون حضور همه جانبه مرورگران وب است. همزمان با رشد چشمگير و گسترده دامنه خدمات قابل دسترسي از طريق وب سايتها دركتابخانهها (به ويژه كتابخانههاي دانشگاهي)، نيازبه ميانجيهاي طراحي شده "كاربر مدار" به منظور پشتيباني از جستجوي اطلاعات كاربران و دسترسي به نيازهاي اطلاعاتي آنها بيش از پيش احساس ميگردد. علاوه براين زيربناهاي فني وب سايتها بايستي به صورتي منطقي با فعاليت كاربران انطباق يافته باشند. كتابخانهها وظيفه دارند قدرت فزاينده سيستمهاي اطلاعاتي ساختارمند را كه مدتها به عنوان جزئي از كتابخانهها مطرح بودهاند، مهار كرده و اين سيستمها را دركانالهاي جديدي كه تامينكننده نيازها و اهداف كاربران باشد، به كار برند. قسمتي از اين چالش به وسيله توسعه سيستمهاي جديد و استانداردهاي فني پاسخ داده ميشود، اما اينها بخش كوچكي از مساله هستند. بخش مهم و عمده اين مساله مربوط به ايجاد و راهاندازي وب سايتها به عنوان ابزاري توانمند براي امروزي كردن سيستمهايي است كه مفاهيم و خدمات موجود را جهت انطباق با نيازها و انتظارات كاربران پشتيباني ميكند. بايد به اين نكته توجه داشت كه معماري اطلاعات مترادف با طراحي وب سايت نيست، اما پايهاي مفهومي از آنچه امر طراحي برآن استوار گرديده را شامل ميشود. در واقع، "طراحي وب سايت" به منظور ارتقاء سطح معماري اطلاعات، ابزار و امكانات (از قبيل قابليتهاي گرافيكي و نمايشي) خود را براي همگوني با نيازهاي كاربران دراختيار معماري اطلاعات قرار ميدهد. بديهي است وب سايتهاي كتابخانهاي بايد دستخوش تغييرات اساسي گردند تا اينكه به نيازهاي كاربران پاسخ مناسب دهند. به دليل آنكه اين وب سايتها با وب سايتهاي معمولي تقريبا مشابه به نظر ميرسند، بايد تدبيري اتخاذ نمود كه رويكردهاي معماري اطلاعات بتواند به شايستهترين وجه ممكن پاسخگوي اين نيازها باشد. پيشفرضي نانوشته وجود دارد كه تصريح ميدارد اطلاعات به وسيله منابع خارج از محيط كتابخانه هم، توسط معماران اطلاعات تهيه ميشود. معماري اطلاعات اصولي را پيشنهاد مينمايد، كه وضعيتهاي مختلف كاربررا از زمان دسترسي نخست وي به وب سايت تا هنگام تكميل شدن و پايان يافتن جستجو در برميگيرد. |